İzmir’in Selçuk ilçesine bağlı, Ege Bölgesi’nin en şirin yerleşim yeri Şirince bir yamaç köyüdür. Turistik özelliğiyle göze çarpar.Kışın Menderes’e sularını ulaştıran Şirince Deresi Şirince’yi ikiye böler. Tipik Akdeniz iklimi yaşanan şirin köyün güzelliği görülmeye değerdir. Tarıma dayalı geçim kaynağını turizm takip etmektedir. Şeftali, üzüm, incir ve zeytin yetiştirilir bu şirin bölgede.

Cumhuriyetten önce çirkince (1583-1920) adıyla anılmış, zımpara ve inciri belirli geçim kaynağı olmuştur. 1927’de vali Kazım Dirik zamanında çirkince adı değiştirilmiş, Şirince olmuştur. Şirince’yi tarihi kaynaklardan anlaşıldığı Üzere; Yunanlılar Kırkı(n)ca, Rumlar (19. yÜzyılda bölgenin %90’ının Rum Ortodoks kökenli olduğu bilinmektedir) ise Orio Efes (Dağdaki Efes) adı ile anmışlardır. Yörede bulunan bazı kalıntıların Bizanslılara ait olduğu tahmin edilmekte, kentin tarihinin nereye uzandığı bilinmemekte ve isim konusunda yukarıda geçenler dışında bir ismi olup olmadığı bilinmemektedir. Doğal afet ve depremlerle Efes’i terk eden insanların buraya yerleştikleri tahmin edilmekte, Rumların neden bu ismi verdikleri bir nebze olsun açığa kavuşmaktadır.

Ortasından Şirince deresinin geçtiği, şirin köy Şirince, iki yamaç Üzerinde kuruludur. Yamaç dolayısıyla yerleşim yerleri araziye paralel yapılmıştır. Bu bağlamda konutlar birbirini kapatmayacak şekilde yerleşmiş, ortaya gÜzel ama daha da önemlisi şirin bir görÜntÜ çıkmıştır. Konutların kayalık zemin Üzerine kurulduğu da aşikârdır. Konut yapılış tarzları birbirine benzerdir. Zeminleri taş, Üst katlar ahşap, dış cepheleri genellikle beyaz kireç badanadır. Kiremit kaplı çatıları da yine dikkat çekmektedir. Pencereler genellikle Üst katlarda yer almaktadır. Köy evlerinde sıkça rastlanan avlulara Şirince’de pek rastlanılmaz. Bahçeler ise genelde birkaç evin birlikte kullandığı, konutlardan arta kalan kısımların birleştirilmesi ile oluşturulmuş şekilde karşımıza çıkar. Bazı evlerin ise bahçesi yoktur, sokaktan direkt eve girişler verilmiştir. Şirince’nin yolları yer yer taş kaplı, ekseri doğal kayadır.

Geçmişten gÜnÜmÜze dokusunu koruyan şirin köy Şirince’de ortak kullanılan mahalle fırınları ve çeşmeler dikkat çekmektedir. Şirince’nin gÜnÜmÜze kÜçÜk bir parçası ulaşabilmiş olan bir de çarşısı vardır. DÜkkânlar genellikle tarihi sÜreçte değişime gitmemiştir. 19. yÜzyıla ait Aya Yani ve Aya Dimitri adlarında iki de kilise vardır.

Son yıllarda artan turizm faaliyetleri ile bÜyÜk şehir insanın bu şirin köyden evler alması, restorasyon çalışmaları sevindiricidir. Tarihi dokusunu korumasına rağmen Şirince’nin bakımdan geçirilmesi aşikârdır. Ancak yeni yapıların ve restorasyonların bölge dokusunu bozmayacak şekilde yapılması gerekmektedir. Bu konuda yetkililerin de tam yetki kullanması gerekmektedir. Köy halkının yaşam dÜzenini bozmadan, bölgeyi sadece iki-Üç ay turizm sezonuna sÜrÜklemeden yeni konut ve restore çalışmaları yapılmalıdır.

Birçok turistin ziyarete geldiği Şirince’ye en çok Amerikalı turistler gelir.

KöyÜn başlıca geçim kaynağı olan ÜrÜnleri: zeytin, ÜzÜm, şeftali, incir, elma, ceviz ve kirazdır. Ayrıca tÜtÜnde önemli bir yer tutar. Şirince’de Üretilen zeytin yağları gÜney ege’de Üretilen en iyi zeytin yağları olup yÜksek aroma değerlerine ve dÜşÜk asit değerlerine sahiptir.

Köy içinde harap durumda olan iki Rum kilisesi bulunmaktadır. Ayrıca tarihi mimari yapısı korunmaktadır.

Şirince Tarihi

Şirince’nin kuruluşuyla ilgili kesin bir kaynak bulunmamakta olup.Kuruluşunun M.S 6 yy kadar indiği tahmin edilmektedir. Resmi kaynaklarda kırkınca-çirkince en yakın 16.yy da 1583 tarihli Aydın Vakıf Defteri vb. Osmanlı İmparatorluğu kayıtlarında geçmektedir.Şirince hakkında pek fazla resmi kaynak olmadığı için halk tarafından en kabÜl görmÜş kuruluş hikayesi şu şekildedir.

Roma imparatorluğu zamanında Efes dünyanın en büyük ticaret merkezi ve kentlerinden birisidir.Efesliler civarda başlayan su baskınlarından, sıtma salgınından korunmak, ayrıca daha güvenli, bulunduğu konum itibariyle daha korunaklı olduğu için Şirince’ye sığınırlar.Bundan dolayı buraya aynı zamanda dağdaki Efes denilmektedir.

Kyrkindje, Kirkincdsche, Kirkidje, Kırkıca, Kırkınca şeklinde Kiepert haritalarında adı geçen şirince, Aydınoğulları döneminde azat edilen bir grup rum köye yerleşmişlerdir. Köy başkasına verilmesin diye Beyin sorduğu köyünüz nasıl sorusana verdikleri çirkince cevabı Üzerine köy Ayasuluk (Selçuk) ve diğer yerlerde çirkince diye anılmaya başlar. Kırkınca çirkince olur.

Aydınoğulları Beyliği’ni Osmanlıların almasıyla,Şirince Osmanlı topraklarına katılır.

Osmanlı döneminde şirince iki büyük incir tüccarı yetiştirmiş, İnciri ile ün yapmıştır. Şirince’de toplanan incirler develerle kemeraltına (İzmir) götürülüp satılırmış.Bundan dolayı Şirincede günümüzde sadece bir tane kalmış deve ahırları çok fazlaydı.

1910 yılına kadar huzur içinde yaşayan Şirinceliler, Yunanistan’dan sürülmüş göçebelerin kışkırtmalarıyla hareketlenmeye başlamış, Balkan savaşında Osmanlıya zaman zaman direnişte bulunmuşlar.Kurtuluş savaşında Yunanistan tarafında yer alan bazı Şirinceliler kurtuluş savaşının kazanılmasıyla Yunanistan’a kaçmıştır. Köyde kalan birkaç yaşlı dışında da yapılan mÜbadele ile Şirinceliler Yunanistan’a yerleştirilmiştir

1924 yılındaki göçmen mübadelesi ile Yunanistan’da (Selanik, Provusta, Kavala, v.b. gibi) yaşayan Türkler bu köye yerleştirilir.

Cumhuriyet yıllarında İzmir Valisi olan Kazım Divrik Paşa’nın buraya yaptığı ziyareti sırasında böyle güzel bir yer çirkince olamaz; olsa olsa Şirince olur. demesiyle çirkince Şirince olmuştur.

Şirince”de Ne Yenir?

Şirince, küçük bir köy olmasına rağmen tarihi dokusu, iklimi, yapısı ve lezzetleriyle turistlerin uğrak yeridir. İşte Şirince’nin muhteşem yapısı, iklimi ve tarihinin yanında kendisine bağlayan lezzetlerinide şu şekilde gösterebiliriz; Şirince’de gözleme, çöp şiş, yerel otlarla yapılan mezeler, Şirince köfte, keşkek, Efe kebap, çökertme, saç kavurma yiyebilir ve enfes meyve şaraplarından tadabilirsiniz.

Şirince”de Nereye Gidilir?

Şirince küçük bir köydür fakat tarihi merkezlere yakınlığı ve beşiği olması dolayısıyla dikkat çeker. Tarihsel gezi bakımından birçok seçenek sunan Şirince’de gezebileceğiniz tarihi mekanlar şu şekildedir:

Selçuk Müzesi: Bütün yıl boyunca açık olan mÜzede, çoğunluğu Efes kazılarında, bir kısmı da Klaros gibi yakın çevrede ortaya çıkarılmış eserler yer almaktadır. Efes Müzesi, bulundurduğu eserler, ziyaretçi kapasitesi ve kültürel etkinlikleri ile Türkiye’nin en önemli yerel müzesidir.

Selçuk Efes: Selçuk, en çok turisti yakınındaki limanlara gelen gemilerden alır. Efes antik kenti başta olmak üzere sahip olduğu kültür varlıkları ile Dünya çapında seçkin bir yere sahiptir.

Sahil ve Plajlar

Şirince plaj merkezlerine yakın bir köydür. Birçok temiz kumsala ev sahipliği yapan merkezlere çokta uzak olmayan Şirince’de gidebileceğiniz sahil ve plajlar şu şekildedir.

Efes Sahili: Efes Sahili 11km uzunluğundadır. Türkiye’nin en uzun plajları arasında yer alır ve Selçuk’a 8km uzaklıktadır. Efes Antik Kenti’ne 6km mesafede bulunur. Plaj kumlu, güneşli ve suyu temizdir. Üç adet mavi bayrağı bulunmaktadır. Her türlü su sporu ve kamp yapmak için uygun bir sahildir.

Alışveriş

Şirince’ye geldiğinizde buradan ayrılırken birşeyler almadan gitmek olmaz. Kıyafet, sabun, şarap, cam işçilik ürünlerine kadar birçok çeşit müşterilere sunuluyor Şirince’de. Yöresel takılar, şallar, mutfak ürünleri ve oyma eşyalar hergün köy halkı tarafından sokak tezgahlarında satışa sunuluyor.

Şirince’nin her sokağında satış tezgahı kuruluyor. Alışverişinizi yaparken kimse sizi tezgahına çekmeye çalışmıyor son derece özgür bir alışveriş ortamı var.

Şirince’de üzüm ve meyve şarabı satan çok sayıda dükkan var. Üreticiler, suyu çıkabilen her meyvenin şarabını yaptıklarını söylüyorlar.

Şirince Etkinlikleri

Şirince adı gibi şirin bir festivale ev sahipliği yapmaktadır. Festivalin adı Şirince Bağbozumu Kültür, Sanat ve Dostluk Festivali’dir. Festival Ekim aylarında yapılmaktadır.

Festivale ilgi o kadar çok ki bazen köy misafirlerine yetmeyecek dereceye ulaşıyor.

Bölgenin ünlü sanatçılarının canlı performansları, şarapa ve üzüme dair şiirler, çeşitli çocuk tiyatroları ve halk topluluklarının dans gösterileri gibi etkinliklerin gerçekleştiği bu festival Şirince Köyü’nün çekiciliğini bir kat daha artırmaktadır.

Şirince’ye Nasıl Gidilir?

Şirince’ye ulaşım karayolu ve havayolu ağırlıklı olarak gerçekleştirilir. Havayolu ulaşımı ilk olarak İzmir’e inip oradan karayolu ile Şirince’ye sağlanabilir. İzmir-Şirince arası 84km olup yaklaşık bir saat sürmektedir.

Bazı büyük illerimizin Şirince’ye olan karayolu mesafeleri ve varış süreleri:

  • İstanbul-Şirince arası 651km olup 9,5 saat sürmektedir.
  • Ankara-Şirince arası 6740km olup 10,5 saat sürmektedir.
  • Bursa-Şirince arası 430km olup 6,5 saat sürmektedir.
  • Adana-Şirince arası 1000km olup 15 saat sürmektedir.
  • Antalya-Şirince arası 560km olup 9 saat sürmektedir.

Leave a Reply